De Nederlandse zorg staat onder druk. De kosten blijven stijgen, terwijl het aantal mantelzorgers afneemt en eenzaamheid toeneemt. Volgens Edwin Velzel, voorzitter Nederland Zorg Voor Elkaar, is een fundamentele herwaardering van gemeenschapskracht essentieel om de zorg toekomstbestendig te maken.
In plaats van gezondheid te blijven zien als een individuele verantwoordelijkheid, pleit Velzel voor een gemeenschappelijke aanpak. Onderzoek toont namelijk aan dat sociale verbinding en integratie sterk bijdragen aan een langer en gezonder leven. Eenzaamheid daarentegen verhoogt de zorgkosten en leidt tot meer chronische aandoeningen.
Sterke gemeenschappen, buurtinitiatieven en zorgcoöperaties zoals Austerlitz Zorgt laten zien dat bewoners in staat zijn om zelf zorg te organiseren en zo bij te dragen aan een duurzame zorgorganisatie. Met de juiste ondersteuning kunnen gemeenschappen een belangrijke rol spelen in het verlichten van de druk op de formele zorg.
Wat is nodig om gemeenschapskracht te versterken?
- Institutionele erkenning: Betrek lokale gemeenschappen actief en serieus binnen het zorgsysteem.
- Structurele ondersteuning: Zorg voor structurele toegang tot middelen zoals financiering, voorzieningen en samenwerkingsnetwerken.
- Autonomie en innovatie: Beperk regels en geef lokale initiatieven de vrijheid om eigen oplossingen te ontwikkelen.
- Cultuurverandering: Zie zorg niet langer uitsluitend als taak van de overheid of markt, maar als iets dat we samen dragen als samenleving.
De zorg staat op een keerpunt. Gemeenschapskracht is geen luxe, maar een essentiële bouwsteen voor een houdbaar zorgsysteem. Alleen met gezamenlijke inzet van overheid, zorgorganisaties en burgers kunnen we de zorg toegankelijk, betaalbaar en toekomstbestendig houden. De tijd om in actie te komen is nu.
“Gezondheid is geen optelsom van individuele keuzes, maar een gedeelde verantwoordelijkheid.” – Edwin Velzel